Logo
Nederlandse Theoriecursussen

Les 3 van het onderdeel Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijden

Nederlandse motor theorie (A2): Remmen voor en accelereren door bochten

Welkom bij de essentiële les over het beheersen van snelheid en controle bij het nemen van bochten voor je A2 motorrijbewijs. Dit onderwerp is cruciaal voor veilig rijden en wordt regelmatig getoetst in het Nederlandse CBR theorie-examen. We leiden je door de precieze technieken voor het remmen voor een bocht en het gebruik van gasbeheersing om deze soepel te nemen, voortbouwend op je begrip van de motorrijdynamiek.

bochtenremmengasbeheersingsnelheidsbeheersingmotordynamiek
Nederlandse motor theorie (A2): Remmen voor en accelereren door bochten
Nederlandse motor theorie (A2)

Beheersen van bochten rijden op de motor: Remmen vóór de bocht en accelereren erdoorheen

Veilig en efficiënt door bochten manoeuvreren is een fundamentele vaardigheid voor elke motorrijder, zeker voor wie zich voorbereidt op het Nederlandse motorrijbewijs categorie A2. Deze les duikt diep in de cruciale wisselwerking tussen snelheid, remmen en gashendelcontrole, en legt de optimale volgorde uit die stabiliteit verbetert, bandengrip behoudt en het risico op ongevallen vermindert. Door deze technieken te beheersen, ontwikkel je het zelfvertrouwen en de precisie die nodig zijn om veilig met diverse wegcondities en bochttypes om te gaan.

Het vermogen om je motorfiets door een bocht te sturen, hangt af van het begrijpen hoe jouw acties de dynamiek van de motor beïnvloeden, met name de gewichtsverplaatsing en bandentractie. Onjuiste timing van remmen of gas geven kan leiden tot onvoorspelbare reacties, verlies van grip en potentieel gevaarlijke situaties. Deze uitgebreide gids voorziet je van de theoretische basis om soepel, gecontroleerd door bochten te rijden, een kerncompetentie die essentieel is voor zowel je praktijkexamen als je dagelijkse ritten op de Nederlandse wegen.

Waarom optimale bochtcontrole cruciaal is voor motorveiligheid

De krachten die op een motorfiets in een bocht werken, zijn complex en vereisen dat een rijder meerdere inputs tegelijkertijd beheert. Je vermogen om een bocht veilig te nemen, hangt sterk af van de precieze controle van je snelheid vóór het ingaan van de bocht, en vervolgens het behouden van stabiliteit tijdens de bocht zelf. Dit gaat niet alleen over prestaties; het gaat primair om veiligheid en het vermijden van veelvoorkomende gevaren.

Het begrijpen van de juiste volgorde voor remmen vóór een bocht en accelereren erdoorheen, heeft directe invloed op de stabiliteit van de motor en de beschikbare grip van de banden. Onjuist beheer van deze inputs kan leiden tot situaties waarin de banden overbelast raken, met als gevolg verlies van controle. Dergelijke incidenten zijn een belangrijke oorzaak van motorongevallen in bochten, waardoor het beheersen van deze technieken een topprioriteit is voor veilig rijden.

De Gouden Regel van bochten rijden: Remmen in rechte lijn

Het meest kritische principe voor veilig bochten rijden op de motor is al het vertragen voltooien terwijl de motorfiets nog rechtop staat, voordat er significante hellingshoek wordt aangebracht. Dit wordt vaak "rechtop remmen" of "voor het insturen remmen" genoemd. Deze gouden regel maximaliseert de bandengrip en stabiliseert de vering, waardoor je optimaal de bocht in kunt sturen.

Begrip van rechtop remmen: Maximaliseren van voorbandengrip

Wanneer je remt op een motorfiets, vooral met de voorrem, verschuift het gewicht van het voertuig naar voren. Dit fenomeen, bekend als longitudinale lastoverdracht, vergroot de druk op de voorband aanzienlijk. De verhoogde belasting op de voorband verbetert op zijn beurt de grip, waardoor deze meer remkracht kan genereren. Deze optimale grip is echter alleen volledig beschikbaar wanneer de band primair is toegewijd aan remmen in een rechte lijn.

Definitie

Rechtop remmen

Vertraging uitgevoerd terwijl de hellingshoek van de motorfiets minimaal is, doorgaans minder dan of gelijk aan 5 graden.

Door je remmanoeuvres te voltooien terwijl de motorfiets rechtop staat, geef je de voorband de ruimte om zijn maximale beschikbare wrijving uitsluitend te gebruiken om te vertragen. Pogingen om te remmen terwijl de motorfiets al schuin staat, introduceren laterale krachten die concurreren met de longitudinale remkrachten om de beperkte grip van de band. Deze concurrentie kan de band snel overbelasten, wat leidt tot verlies van tractie en een potentieel uitglijden.

Dynamiek van gewichtsverplaatsing tijdens vertraging

Effectief rechtop remmen omvat zowel de voor- als achterrem, meestal met een grotere nadruk op de voorrem (ongeveer 70-80% van de totale remkracht). Naarmate je remt, verschuift het momentum van de motorfiets en de rijder het gewicht naar het voorwiel. Deze dynamische lastoverdracht comprimeert de voorvering en spreidt de achtervering.

Deze voorwaartse gewichtsverplaatsing is gunstig omdat de voorband is ontworpen om aanzienlijke belasting en remkrachten te weerstaan. Het helpt ook de motorfiets stabiel te houden door te voorkomen dat het achterwiel voortijdig optilt of grip verliest. Het begrijpen van deze dynamiek is cruciaal voor precieze remprestaties en het voorbereiden van de motor op de naderende bocht.

Veelvoorkomende fouten: De gevaren van remmen in een bocht

Een veelvoorkomende en gevaarlijke fout die rijders maken, is het toepassen van significante remdruk, vooral op de voorrem, terwijl de motorfiets al in een bocht ligt. Dit "laat remmen in een bocht" is gevaarlijk omdat de beschikbare grip van de band een beperkte bron is. Wanneer een band al aanzienlijke laterale kracht genereert om een helling te behouden, heeft deze nog weinig grip over om longitudinale remkracht te leveren.

Waarschuwing

Remmen in een bocht vermindert de beschikbare tractie voor bochten rijden aanzienlijk, wat vaak leidt tot verlies van voorbandengrip en een valpartij met de motor op de zijkant.

Deze situatie resulteert vaak in het verlies van voorbandengrip, wat een "low-side" crash veroorzaakt waarbij de motorfiets onder de rijder wegglijdt. Zelfs als een val wordt vermeden, kan remmen in een bocht ervoor zorgen dat de motorfiets vroegtijdig rechtop gaat staan, waardoor de rijder agressiever moet leunen om op de beoogde lijn te blijven, of van de weg afrijdt. De Nederlandse verkeersregels (RVV 1990 artikel 7) schrijven voor dat een voertuig veilig moet worden bestuurd, en remmen in een bocht druist direct tegen dit principe in.

Initiëren van de helling: Tegensturen na het remmen

Zodra je snelheid correct is verminderd door rechtop te remmen, is de volgende stap het soepel loslaten van de remmen en het initiëren van de helling in de bocht. Dit wordt voornamelijk bereikt door tegensturen.

De rol van tegensturen bij het ingaan van de bocht

Tegensturen is de techniek die wordt gebruikt om de helling van een motorfiets te initiëren door kortstondig op het stuur te duwen in de richting tegengesteld aan de gewenste bocht. Om bijvoorbeeld naar rechts te sturen, duw je op het rechter stuur. Dit zorgt ervoor dat het voorwiel kortstondig naar links stuurt, wat er op zijn beurt voor zorgt dat de motorfiets naar rechts helt.

Definitie

Tegensturen

Een korte duw op het stuur tegengesteld aan de gewenste bochtrichting, waardoor de motorfiets in de bocht helt.

Deze techniek is fundamenteel voor het snel en precies beheersen van de hellingshoek. Na het remmen moet de vering van de motorfiets relatief stabiel zijn, waardoor deze responsief is op tegenstuur-input. De omvang en duur van de tegenstuur-input bepalen hoe snel en hoe diep de motorfiets in de bocht helt.

Soepele overgangen: Remmen loslaten en helling initiëren

De overgang van remmen naar hellen moet soepel en doelbewust zijn. Naarmate je het beoogde "turn-in point" (het begin van de helling) nadert, laat je geleidelijk de remmen los totdat ze volledig zijn losgelaten. Pas nadat de remmen los zijn, begin je met je tegenstuur-input. Deze sequentiële aanpak zorgt ervoor dat de banden niet tegelijkertijd belast worden met remmen en het genereren van significante laterale krachten.

De Rem- en Hellingvolgorde

  1. Identificeer de bocht: Evalueer de radius van de bocht, de wegcondities en je ingangssnelheid.
  2. Rem rechtop: Pas progressieve, gebalanceerde remmen toe terwijl de motorfiets recht staat.
  3. Remmen loslaten: Laat soepel beide remhendels los naarmate je het instuurpunt nadert.
  4. Tegensturen: Duw het stuur in de richting tegengesteld aan je bocht om de helling te initiëren.

Een vinger of twee op de voorremhendel houden na het loslaten kan een goede gewoonte zijn voor ervaren rijders, waardoor snelle, kleine aanpassingen mogelijk zijn als er zich een onverwacht gevaar voordoet. Echter, elke significante hernieuwde toepassing van de rem moet idealiter alleen worden gedaan als de motorfiets, indien de omstandigheden dit toelaten, weer rechterop kan worden gezet.

Stabiliteit behouden in de bocht: Het Onderhoudsgas

Zodra je de bocht bent ingegaan en je hellingshoek hebt ingesteld, is het cruciaal om een stabiele en voorspelbare toestand van de motorfiets te behouden. Dit is waar het concept van "onderhoudsgas" om de hoek komt kijken.

Wat is onderhoudsgas?

Onderhoudsgas verwijst naar een kleine, consistente gasopening (doorgaans ongeveer 10-20% van vol gas) die constant wordt gehouden terwijl je de apex van de bocht neemt. Het gaat er niet om hard te accelereren, maar om net genoeg vermogen te leveren om de aandrijflijn onder een lichte belasting te houden.

Definitie

Onderhoudsgas

Een gecontroleerde, lage gasoutput (ongeveer 10-20% van de volledige opening) die constant wordt gehouden door de apex van een bocht om de achtervering stabiel te houden.

Deze techniek wordt soms ook wel "neutraal gas" genoemd, omdat het een neutrale, stabiele toestand voor de motorfiets nastreeft. Het lichte motorkoppel dat naar het achterwiel wordt gestuurd, houdt de achterband onder positieve belasting, wat op zijn beurt de achtervering licht samendrukt.

Hoe onderhoudsgas de motorfiets stabiliseert

Het belangrijkste voordeel van onderhoudsgas is de stabiliteit van het chassis. Door de achtervering licht samengedrukt en belast te houden, wordt het "bobben" of oscillerende effect voorkomen dat kan optreden wanneer het gas volledig gesloten is. Wanneer het gas gesloten is, kan het motorrem-effect de achtervering doen uitveren, waardoor het gewicht naar voren verschuift en de achterband mogelijk van zijn stuk brengt. Dit kan leiden tot een gevoel van instabiliteit of zelfs een moment van verlies van achterbandengrip, vooral over oneffenheden of ongelijke oppervlakken.

Het handhaven van een constante, zachte gasinput zorgt ervoor dat de vering stabiel blijft, wat een voorspelbaarder en stabieler platform biedt voor de banden om grip op de weg te vinden. Deze constante belasting op de achterband draagt ook bij aan de totale beschikbare tractie, wat met name belangrijk is wanneer de motorfiets schuin staat en sterk afhankelijk is van laterale grip.

Het vermijden van gas terugnemen bij de apex

Het volledig sluiten van het gas bij de apex van een bocht is een veelvoorkomende fout die de motorfiets kan destabiliseren. Zoals genoemd, ontlast dit de achtervering, waardoor de achterbandengrip potentieel afneemt en de motorfiets instabieler aanvoelt of agressiever in de bocht "valt" dan bedoeld. In extreme gevallen kan een plotselinge gasafname leiden tot het optillen van het achterwiel, wat bijzonder gevaarlijk is.

Streef in plaats daarvan naar dat soepele, kleine onderhoudsgas. Dit helpt je controle te behouden, maakt subtiele aanpassingen aan je lijn mogelijk indien nodig, en bereidt je voor op de volgende fase van bochten rijden: het uitkomen van de bocht met progressieve acceleratie.

De bocht uitkomen: Progressief gas geven

Zodra je de apex bent gepasseerd en de motorfiets begint recht te trekken (de hellingshoek begint af te nemen), is het tijd om geleidelijk het gas te openen en uit de bocht te accelereren. Dit "progressieve gas geven" is cruciaal voor een soepele, stabiele en efficiënte exit.

Timing is cruciaal: Accelereren uit de bocht

De timing van je gas geven is cruciaal. Het moet beginnen direct na de apex, wanneer je zichtlijn zich opent en je de uitgang van de bocht kunt zien. Naarmate de motorfiets van nature begint recht te trekken en de hellingshoek afneemt, wordt een groter deel van het contactoppervlak van de band beschikbaar voor longitudinale (acceleratie) krachten.

Definitie

Progressief gas geven

Een soepele, geleidelijke toename van het motorvermogen na de apex van een bocht, getimed met de afnemende hellingshoek om de motorfiets uit de bocht te stuwen.

Het doel is om je gasinput af te stemmen op de afnemende kromming van de weg en het toenemende rechte stuk van je traject. Dit stelt de motorfiets in staat om efficiënt te accelereren zonder de resterende laterale grip van de banden te overbelasten. Vroegtijdige en agressieve gasinstructies terwijl je nog zwaar leunt, kunnen gevaarlijk zijn.

Grip beheren: Overstuur voorkomen bij de exit

Het concept van de grijpcirkel is hier van het grootste belang. Bij het leunen wordt een aanzienlijk deel van de bandengrip gebruikt om de helling te behouden. Als je te abrupt te veel gas geeft terwijl je nog zwaar leunt, vraag je excessieve longitudinale kracht van de band terwijl deze nog aanzienlijke laterale kracht genereert. Dit kan de limieten van de grijpcirkel overschrijden, waardoor het achterwiel grip verliest en gaat spinnen.

Dit verlies van achterste grip wordt "overstuur" genoemd en kan leiden tot een "high-side" crash, waarbij het achterwiel wegglijdt en dan plotseling weer grip krijgt, waardoor de rijder hard over de hoge zijde van de motorfiets wordt gegooid. Om dit te voorkomen, moet je gas geven geleidelijk opbouwen, waarbij het vermogen soepel wordt verhoogd naarmate de hellingshoek van de motor afneemt.

De relatie tussen hellingshoek en gas

Beschouw het als een balans: naarmate je hellingshoek afneemt, nemen je benodigde laterale gripvereisten af, waardoor er meer grip beschikbaar komt voor acceleratie. Omgekeerd, naarmate je gasinput toeneemt, zou je idealiter je hellingshoek moeten verminderen. Deze harmonieuze relatie stelt je in staat om naadloos over te gaan van bochten rijden naar accelereren, met behoud van stabiliteit en controle.

Door progressief gas te geven, draag je ook bij aan de stabiliteit door de achtervering zachtjes samen te drukken, wat de motorfiets helpt voorspelbaar te volgen en elke neiging tot wiebelen of slingeren vermindert.

Geavanceerde concepten in bochten controle

Om bochten rijden echt te beheersen, is een dieper begrip van de onderliggende fysica essentieel. Concepten zoals de grijpcirkel, dynamische lastoverdracht en de geïntegreerde "Rem-Helling-Acceleratie" volgorde bieden het raamwerk voor geavanceerde controle.

De grijpcirkel: Begrijpen van bandengrip limieten

De grijpcirkel is een krachtig conceptueel hulpmiddel om bandengrip te begrijpen. Het illustreert dat een band een eindige hoeveelheid totale grip heeft. Deze grip kan worden gebruikt voor verschillende krachten: remmen (longitudinaal negatief), accelereren (longitudinaal positief) en bochten rijden (lateraal). De grijpcirkel laat zien dat deze krachten een gemeenschappelijke limiet delen.

Definitie

Grijpcirkel

Een grafische weergave van de gecombineerde longitudinale (remmen/accelereren) en laterale (bochten rijden) krachten die een band kan genereren zonder weg te slippen.

Als je 80% van de grip van een band gebruikt voor laterale kracht (hellen), heb je nog maar 20% over voor remmen of accelereren. Het overschrijden van de totale beschikbare grip – buiten de "cirkel" gaan – zal onvermijdelijk leiden tot verlies van tractie. Dit is waarom remmen in een bocht zo gevaarlijk is: het probeert longitudinale remkracht toe te voegen terwijl de band al zwaar wordt belast door laterale bochtenkracht, waardoor deze buiten zijn limieten wordt geduwd.

Het begrijpen van de grijpcirkel helpt je inputs sequentieel te beheren: eerst remmen (longitudinaal), dan hellen (lateraal), dan accelereren (longitudinaal). Dit zorgt ervoor dat je te allen tijde binnen de grip limieten van de band blijft.

Dynamische lastoverdracht: Voor-, achter- en laterale krachten

Motorfietsen ervaren voortdurend verschuivingen in gewichtsverdeling, bekend als dynamische lastoverdracht.

  • Longitudinale lastoverdracht: Treedt op tijdens remmen (gewicht verschuift naar voren) en accelereren (gewicht verschuift naar achteren).
  • Laterale lastoverdracht: Treedt op tijdens het hellen (gewicht verschuift naar de buitenkant van de bocht, waardoor de buitenranden van de banden meer worden belast).
Definitie

Dynamische lastoverdracht

De realtime verschuiving van voertuiggewicht tussen voor-achter en zij-zij, veroorzaakt door acceleratie, vertraging en hellen.

Het anticiperen op deze lastverschuivingen stelt je in staat ze in je voordeel te gebruiken. De voorwaartse lastoverdracht tijdens het remmen verbetert bijvoorbeeld de voorbandengrip, wat verklaart waarom rechtop remmen zo effectief is. Omgekeerd verhoogt de achterwaartse lastoverdracht tijdens acceleratie de achterbandengrip, wat je benut tijdens je progressieve gasopbouw uit een bocht. Het negeren van deze dynamiek kan leiden tot overbelasting van een enkele band, met verlies van controle tot gevolg.

De geïntegreerde "Rem-Helling-Acceleratie" volgorde

Het combineren van deze principes creëert het definitieve mentale model voor veilig en effectief bochten rijden: de "Rem-Helling-Acceleratie" volgorde.

De Geïntegreerde Bochtenvolgorde

  1. Rem rechtop: Vertraag tot je beoogde bochtsnelheid terwijl de motorfiets rechtop staat, laat de remmen los vóór het hellen.
  2. Hellen (via Tegensturen): Initieer de helling soepel met tegensturen, zonder reminput.
  3. Onderhoudsgas door de Apex: Houd een constante, lichte gaspositie aan om de vering stabiel te houden en de achterbandbelasting te handhaven.
  4. Accelereren (Progressief Gas): Verhoog geleidelijk het gas na de apex terwijl de motor rechtop gaat staan, stem het vermogen af op de afnemende hellingshoek.

Deze volgorde biedt een herhaalbaar, logisch raamwerk dat de bandengrip, de stabiliteit van de vering en de controle van de rijder gedurende de hele bocht optimaliseert. Afwijkingen van deze volgorde, zoals remmen in een bocht of het sluiten van het gas midden in een bocht, verstoren de balans en verhogen het valrisico aanzienlijk.

Aanpassen aan omstandigheden: Conditionele bochtstrategieën

De ideale "Rem-Helling-Acceleratie" volgorde biedt een solide basis, maar echt rijden vereist aanpassingsvermogen. Diverse omstandigheden vereisen aanpassingen aan je techniek om veiligheid en controle te handhaven.

Rijden in natte of gladde omstandigheden

Natte wegen, vooral die met stilstaand water, olie of natte bladeren, verminderen de bandengrip drastisch. De grijpcirkel krimpt aanzienlijk (met 30-50% of meer).

  • Remmen: Rem veel eerder en met significant verminderde druk. Gebruik een soepelere, meer progressieve toepassing van beide remmen. Vermijd plotselinge bewegingen.
  • Gas: Houd een nog lager onderhoudsgas aan door de apex (bijv. 5% in plaats van 15%). Je gasopbouw bij de exit moet nog geleidelijker en zachter zijn, wachtend op een grotere afname van de hellingshoek.
  • Snelheid: Verminder je algehele ingangs- en bochtsnelheden aanzienlijk.
  • Hellinghoek: Streef naar vlakkere hellingshoeken om grip te behouden.

Aanpassingen voor nachtrijden en beperkt zicht

's Nachts of bij weinig licht is je vermogen om de weg voor je te waarnemen aanzienlijk verminderd. Mogelijk zie je de ware radius van de bocht of potentiële gevaren pas veel later.

  • Remmen: Begin veel eerder met remmen, gebruik de verlichting van je koplamp om de bocht in te schatten. Verminder je ingangssnelheid om meer visuele reactietijd mogelijk te maken.
  • Observatie: Scan actief met je ogen, gebruik grootlicht waar toegestaan en veilig, om je zichtlijn te verlengen.
  • Snelheid: Verlaag je algehele snelheid om deze af te stemmen op je verminderde zicht en reactietijd.
  • Gas: Houd soepele, voorspelbare gasinputs aan om de motor niet van zijn stuk te brengen op mogelijk onzichtbare ruwe plekken.

Bochten rijden met passagiers of zware ladingen

Het toevoegen van een passagier of zware bagage verandert het zwaartepunt van de motorfiets aanzienlijk (meestal verschuift het naar achteren en omhoog).

  • Remmen: De verhoogde achterwaartse belasting vermindert de effectiviteit van de voorrem, omdat er minder gewicht van nature naar voren verschuift tijdens het remmen. Je moet eerder beginnen met remmen en een hoger percentage voorrem toepassen (tot 80%) om dit te compenseren. Informeer je passagier dat deze zich moet schrap zetten.
  • Vering: De vering zal meer samengedrukt zijn, wat de handling kan beïnvloeden. Pas indien mogelijk je veerverstellingen aan.
  • Hellinghoek: De motorfiets zal zwaarder aanvoelen en minder responsief zijn op hellingsinputs. Je hebt mogelijk meer doelbewust tegensturen nodig en zult waarschijnlijk vlakkere hellingshoeken bereiken voor dezelfde bochtsnelheid.
  • Gas: Je gasopbouw moet mogelijk iets zachter zijn, omdat het toegevoegde gewicht achterwielspin kan verergeren als te veel vermogen abrupt wordt toegepast.
  • Stadsstraten: Vaak met strakkere radii, wisselende oppervlakken (kasseien, tramrails) en frequente stops. Verwacht kortere remwegen en meer afhankelijkheid van precieze beheersing bij lage snelheden. Onderhoudsgas is nog steeds waardevol, maar kan erg subtiel zijn.
  • Autosnelwegen: Bochten zijn over het algemeen breed en vloeiend, ontworpen voor hogere snelheden. Rempunten zullen verder naar achteren liggen en je zult hogere snelheden door de bocht aanhouden. Een iets hoger onderhoudsgas (bijv. 20%) kan passend zijn vanwege de hogere snelheden.
  • Buitenwegen: Kunnen een mix van radii, blinde bochten en inconsistente oppervlakken bieden (grind, vuil, modder). Constante waakzaamheid voor veranderingen in het oppervlak is cruciaal. Wees voorbereid om remkracht en gas snel aan te passen. Rijd altijd binnen je zichtlijn.

Veelvoorkomende gevaren en hoe ze te vermijden

Zelfs met de beste techniek kunnen bepaalde situaties aanzienlijke uitdagingen vormen in bochten. Anticiperen en de juiste reacties zijn essentieel.

Verkeerd inschatten van de bochtradius en ingangssnelheid

Een veelvoorkomende oorzaak van bochtgerelateerde ongevallen is het verkeerd inschatten van de ernst van de bocht en deze met een te hoge snelheid ingaan. Dit dwingt de rijder om ofwel te remmen terwijl hij schuin leunt (gevaarlijk) ofwel verbreed uit te komen (gevaarlijk).

  • Vermijden: Oefen met ver vooruitkijken door de bocht ("zichtlijn"). Gebruik de "verdwijnpunt"-techniek – als het punt waar de weg voor je verdwijnt weg van je beweegt, opent de bocht zich; als het dichterbij komt, wordt de bocht scherper. Verminder de snelheid voldoende vóór de ingang.

Onverwachte obstakels in een bocht tegenkomen

Plotseling grind, een olievlek, of een kwetsbare weggebruiker (fietser, voetganger) in je pad zien terwijl je schuin leunt, kan alarmerend zijn.

  • Reactie: Als je al schuin leunt, vermijd dan plotseling remmen, wat je banden zal overbelasten. In plaats daarvan, laat soepel het gas los en verbreed zachtjes je lijn als de ruimte het toelaat. Als remmen absoluut noodzakelijk is, probeer dan je hellingshoek zoveel mogelijk te verminderen voordat je lichte, progressieve remdruk toepast. De beste strategie is om altijd een kleine "veiligheidsmarge" binnen je grijpcirkel te behouden.

Mechanische problemen en hun invloed op bochten rijden

Problemen zoals versleten banden, defecte remmen of ophangingsproblemen kunnen je vermogen om veilig door bochten te rijden ernstig belemmeren.

  • Vermijden: Inspecteer je motorfiets regelmatig, met name banden (profiel diepte, druk, conditie), remmen (remblok slijtage, vloeistofniveaus) en ophanging (lekkages, reactiesnelheid). Een versleten voorband zal bijvoorbeeld de effectiviteit van de voorrem en de algehele grip van de voorband drastisch verminderen. Pas je rijstijl dienovereenkomstig aan als er een probleem is, en laat het snel repareren.

Verbeter je bochtentechniek: Essentiële Woordenschat

Het beheersen van motorfiets theorie omvat het begrijpen van specifieke terminologie. Hier zijn belangrijke termen met betrekking tot remmen en accelereren door bochten:

Rechtop remmen
Vertraging uitgevoerd terwijl de hellingshoek van de motorfiets minimaal is (≤ 5 graden).
Hellinghoek
De mate van motorfiets kanteling ten opzichte van de verticale lijn, gemeten in graden.
Grijpcirkel
Grafische weergave van de gecombineerde longitudinale en laterale krachten die een band kan genereren zonder weg te slippen.
Lastoverdracht
Verschuiving van voertuiggewicht tussen voor-achter en zij-zij als gevolg van acceleratie, vertraging of hellen.
Onderhoudsgas
Kleine, constante gasinput (≈ 10-20% open) die door de apex wordt aangehouden om de achtervering stabiel te houden.
Gasopbouw
Een progressieve toename van het gas na de apex, getimed met afnemende laterale krachten.
Tegensturen
Korte stuurbeweging in de tegenovergestelde richting die een helling in de gewenste bochtrichting veroorzaakt.
Apex
Het binnenste punt van een bocht, waar de rijder het dichtst bij het middelpunt van de kromming is.
High-side
Een valpartij waarbij het achterwiel abrupt weer grip krijgt terwijl de motor schuin staat, waardoor de rijder over de hoge zijde wordt geworpen.
Low-side
Een valpartij waarbij het achterwiel grip verliest en wegglijdt, waardoor de motor op de lage zijde valt.
RVV 1990
Het Nederlandse reglement verkeersregels en verkeersveiligheid dat het weggebruik regelt.
Rijrichtlijn
Officiële richtlijn voor motorrijders uitgegeven door het CBR, met aanbevolen best practices.

Conclusie: Veilig en zelfverzekerd bochten rijden voor je Nederlandse A2 rijbewijs

Het beheersen van de kunst van remmen vóór en accelereren door bochten is een hoeksteen van veilig en vaardig motorrijden. Door consequent de "Rem-Helling-Acceleratie" volgorde toe te passen – al het remmen rechtop voltooien, de helling initiëren met tegensturen, een klein onderhoudsgas door de apex aanhouden en progressief gas geven bij de exit – verbeter je je controle, behoud je bandengrip en verminder je de risico's die gepaard gaan met bochten rijden aanzienlijk.

Vergeet niet dat het begrijpen van de onderliggende fysica van de grijpcirkel en dynamische lastoverdracht je in staat stelt om weloverwogen beslissingen te nemen. Pas je techniek altijd aan veranderende omstandigheden aan, zoals natte wegen, nachtrijden of het meenemen van een passagier. Het naleven van Nederlandse regelgeving zoals RVV 1990 artikelen 5 en 7, samen met de CBR Rijrichtlijn, onderstreept je toewijding aan veiligheid op de weg. Met oefening en zorgvuldige toepassing van deze principes ontwikkel je de essentiële vaardigheden om vol vertrouwen en veilig door bochten te navigeren, wat je voorbereidt op succes in je CBR theorietoets voor het Nederlandse motorrijbewijs (categorie A2) en daarbuiten.

Leer meer met deze artikelen

Bekijk deze oefensets


Zoekonderwerpen gerelateerd aan Remmen voor en accelereren door bochten

Ontdek zoekonderwerpen waar leerlingen vaak naar zoeken wanneer ze Remmen voor en accelereren door bochten bestuderen. Deze onderwerpen weerspiegelen veelvoorkomende vragen over verkeersregels, verkeerssituaties, veiligheidsrichtlijnen en theoriebereiding op lesniveau voor leerlingen in Nederland.

remmen voor bocht motor theorieaccelereren door bochten motor regelsmotor positie remmen apex uitkomengasdosering motor bochten controleNederlandse motor theorie examen bocht snelheidA2 rijbewijs theorie remmen bochtenveilige motor bochtentechnieken uitleg

Gerelateerde rijtheorielessen bij Remmen voor en accelereren door bochten

Bekijk aanvullende rijtheorielessen over verwante verkeersregels, verkeersborden en veelvoorkomende verkeerssituaties. Krijg beter inzicht in hoe verschillende regels samenkomen in alledaagse verkeerssituaties.

Dynamiek van belastingoverdracht bij het nemen van bochten met de motor

Verken de cruciale rol van dynamische belastingoverdracht bij het nemen van bochten met de motor. Begrijp hoe remmen, accelereren en het leunen de gewichtsverdeling en bandengrip beïnvloeden voor een veilige uitkomst van bochten in Nederland.

bochten nemenbelastingoverdrachtmotordynamiekremmenaccelererenrijtheorienederland
Afbeelding van de les Bo Beginners, Apex en Uitstapstrategieën

Bo Beginners, Apex en Uitstapstrategieën

Deze les leert een systematische aanpak voor bochten nemen door deze op te splitsen in drie duidelijke fasen: binnenkomst, apex en uitstap. Het legt uit hoe je de juiste positie op de weg en de juiste snelheid bij het binnenkomen kiest, het veiligste apexpunt identificeert (niet altijd het geometrische), en de gashendel soepel opent bij het uitstappen om stabiliteit en veiligheid te maximaliseren. Deze 'slow in, fast out'-methodologie biedt een gestructureerd, herhaalbaar proces voor het met vertrouwen en controle navigeren van elke bocht.

Nederlandse Motor Theorie AGeavanceerde Rijtechnieken en Hoge Snelheid Controle
Les bekijken
Afbeelding van de les Omgaan met oppervlakken met weinig grip in bochten

Omgaan met oppervlakken met weinig grip in bochten

Deze les behandelt de specifieke uitdaging van bochten nemen wanneer de weggrip gecompromitteerd is. Het leert rijders hoe ze potentiële oppervlakken met weinig tractie kunnen herkennen, zoals natte putdeksels, wegmarkeringen, grind of olievlekken. De inhoud richt zich op technieken om risico's te beperken, zoals snelheid verminderen, de hellingshoek minimaliseren en alle bedieningselementen – remmen, sturen en gas – uitzonderlijk soepel bedienen om de beschikbare grip niet te overschrijden.

Motor theorie A1 NederlandBo curve, Leunen en Stabiliteit
Les bekijken
Afbeelding van de les Lichaamshouding en Leunen

Lichaamshouding en Leunen

Deze les legt uit hoe jij, de bestuurder, een actief onderdeel bent van de dynamiek van de motor. Je leert hoe het verplaatsen van je lichaamsgewicht in de bocht de benodigde hellingshoek van de motor zelf kan verminderen, waardoor de veiligheidsmarge en grip toenemen. De inhoud behandelt de juiste houding, het belang van door de bocht kijken met je hoofd omhoog, en hoe je ontspannen blijft op de bedieningselementen om de motor effectief te laten werken.

Nederlandse motor theorie (A2)Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijden
Les bekijken
Afbeelding van de les Juiste technieken voor het in- en uitgaan van bochten

Juiste technieken voor het in- en uitgaan van bochten

Deze les beschrijft de correcte, systematische procedure voor het veilig nemen van een bocht. Het onderwijst het 'langzaam in, snel uit'-principe, waarbij al het nodige remmen en terugschakelen vóór het ingaan van de bocht wordt voltooid. De inhoud behandelt hoe je de juiste lijn kiest, het apexpunt identificeert, en soepel gas geeft bij het uitkomen om stabiliteit en grip te behouden, wat zorgt voor een veilige en gecontroleerde passage door de bocht.

Motor theorie A1 NederlandBo curve, Leunen en Stabiliteit
Les bekijken
Afbeelding van de les Principes van gewichtsverdeling en balans

Principes van gewichtsverdeling en balans

Deze les legt de fysica uit van hoe gewichtsverdeling de stabiliteit van een motorfiets beïnvloedt. U leert de gouden regel van inpakken: houd het gewicht zo laag en zo dicht mogelijk bij het zwaartepunt van de motorfiets. De inhoud biedt praktisch advies over het gelijkmatig laden van zijtassen, het plaatsen van zwaardere items in een tanktas in plaats van een hoge topkoffer, en het respecteren van de maximale laadcapaciteit van de fabrikant.

Nederlandse motor theorie (A2)Gewichtsverdeling, Rijden met een Passagier en Voertuigdynamiek
Les bekijken
Afbeelding van de les Lichaamspositie en Bochtentechniek

Lichaamspositie en Bochtentechniek

Deze les legt de cruciale rol van het lichaam van de rijder uit bij het beheersen van de dynamiek van de motor, vooral tijdens het nemen van bochten. Het beschrijft hoe het verplaatsen van het lichaamsgewicht het gecombineerde zwaartepunt verandert, waardoor een hogere bochtsnelheid bij een bepaalde hellingshoek mogelijk is of een veiligere hellingshoek bij een bepaalde snelheid. Technieken voor de juiste houding, gewichtsverdeling op de steps en actieve lichaamspositionering worden behandeld om de stabiliteit te verbeteren, de grip te maximaliseren en meer precieze controle te bieden.

Nederlandse Motor Theorie AGeavanceerde Rijtechnieken en Hoge Snelheid Controle
Les bekijken
Afbeelding van de les Progressief Remmen en Gewichtsverplaatsing

Progressief Remmen en Gewichtsverplaatsing

Deze les behandelt de techniek van progressief remmen, waarbij de remmen soepel en geleidelijk worden toegepast in plaats van abrupt. Deze methode zorgt ervoor dat het gewicht van de motor op een gecontroleerde manier naar voren verplaatst, waardoor de voorvering wordt samengedrukt en het contactoppervlak van de voorband groter wordt. Dit maximaliseert op zijn beurt de beschikbare grip en maakt harder, veiliger remmen mogelijk zonder het chassis van zijn stuk te brengen of een wiel te blokkeren.

Motor theorie A1 NederlandRemblokken en Noodstops
Les bekijken
Afbeelding van de les BooBoxen Technieken en Kantoelhoeken

BooBoxen Technieken en Kantoelhoeken

Een juiste bochtentechniek is essentieel voor de veiligheid en stabiliteit op een tweewieler. Deze les legt de fysica van het nemen van bochten uit, inclusief de concepten kantoelhoek en contramine. U leert het belang van het aanpassen van uw snelheid vóór de bocht, het kijken waar u naartoe wilt gaan, en het behouden van een soepele gashendel door de bocht. Deze technieken helpen u om de grip te maximaliseren en controle te behouden, zodat u bochten veilig kunt nemen.

Nederlandse Rijvaardigheid AMVoertuigbeheersing & Manoeuvres
Les bekijken
Afbeelding van de les Invloed van Belading en Passagiers op Rijgedrag en Remmen

Invloed van Belading en Passagiers op Rijgedrag en Remmen

Deze les richt zich op hoe je je rijstijl moet aanpassen wanneer de motor zwaar beladen is. Je leert dat je remafstanden aanzienlijk langer zullen zijn, waardoor je de volgafstand moet vergroten en eerder moet beginnen met remmen. De inhoud legt ook uit dat de acceleratie langzamer zal zijn en dat bochten nemen soepelere, meer doordachte handelingen vereist om het veranderde evenwicht van de motor niet te verstoren.

Nederlandse motor theorie (A2)Gewichtsverdeling, Rijden met een Passagier en Voertuigdynamiek
Les bekijken
Afbeelding van de les Omgaan met Gevaren in Bochten

Omgaan met Gevaren in Bochten

Deze les bereidt u voor op uitdagingen bij het nemen van bochten in de praktijk, waarbij de omstandigheden niet altijd perfect zijn. U leert hoe u aanwijzingen kunt herkennen dat een bocht verkrapt (een afnemende radius) en hoe u uw lijn dienovereenkomstig kunt aanpassen. De inhoud behandelt strategieën voor het omgaan met onverwachte gevaren zoals grind of natte plekken halverwege de bocht en benadrukt het belang van altijd rijden op een manier die u een uitwijkmogelijkheid of een foutmarge laat.

Nederlandse motor theorie (A2)Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijden
Les bekijken

Motorcornering aanpassen aan Nederlandse wegcondities

Leer hoe je je bochtentechniek aanpast aan verschillende omstandigheden, waaronder nat weer, nachtelijk rijden en het meenemen van passagiers. Essentiële theorie voor veilig motorrijden in Nederland.

corneringongunstige omstandighedennat weernachtelijk rijdenpassagiers rijdentheorieonderwijsnederland
Afbeelding van de les Omgaan met oppervlakken met weinig grip in bochten

Omgaan met oppervlakken met weinig grip in bochten

Deze les behandelt de specifieke uitdaging van bochten nemen wanneer de weggrip gecompromitteerd is. Het leert rijders hoe ze potentiële oppervlakken met weinig tractie kunnen herkennen, zoals natte putdeksels, wegmarkeringen, grind of olievlekken. De inhoud richt zich op technieken om risico's te beperken, zoals snelheid verminderen, de hellingshoek minimaliseren en alle bedieningselementen – remmen, sturen en gas – uitzonderlijk soepel bedienen om de beschikbare grip niet te overschrijden.

Motor theorie A1 NederlandBo curve, Leunen en Stabiliteit
Les bekijken
Afbeelding van de les Dynamiek op nat wegdek en preventie van aquaplaning

Dynamiek op nat wegdek en preventie van aquaplaning

Deze les verklaart de wetenschap achter verminderde grip op natte oppervlakken en het gevaarlijke fenomeen van aquaplaning, waarbij een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg. Er wordt gedetailleerd ingegaan op de kritieke rol van bandenslijtage (profiel), bandenspanning en rijsnelheid bij het behouden van contact met het asfalt. Motorrijders leren technieken voor rijden in de regen, waaronder het gebruik van uitzonderlijk soepele stuurbewegingen en proactief snelheid verminderen bij het naderen van stilstaand water.

Nederlandse Motor Theorie ARijden in Slecht Weer en Nachtomstandigheden
Les bekijken
Afbeelding van de les Bo Beginners, Apex en Uitstapstrategieën

Bo Beginners, Apex en Uitstapstrategieën

Deze les leert een systematische aanpak voor bochten nemen door deze op te splitsen in drie duidelijke fasen: binnenkomst, apex en uitstap. Het legt uit hoe je de juiste positie op de weg en de juiste snelheid bij het binnenkomen kiest, het veiligste apexpunt identificeert (niet altijd het geometrische), en de gashendel soepel opent bij het uitstappen om stabiliteit en veiligheid te maximaliseren. Deze 'slow in, fast out'-methodologie biedt een gestructureerd, herhaalbaar proces voor het met vertrouwen en controle navigeren van elke bocht.

Nederlandse Motor Theorie AGeavanceerde Rijtechnieken en Hoge Snelheid Controle
Les bekijken
Afbeelding van de les Juiste technieken voor het in- en uitgaan van bochten

Juiste technieken voor het in- en uitgaan van bochten

Deze les beschrijft de correcte, systematische procedure voor het veilig nemen van een bocht. Het onderwijst het 'langzaam in, snel uit'-principe, waarbij al het nodige remmen en terugschakelen vóór het ingaan van de bocht wordt voltooid. De inhoud behandelt hoe je de juiste lijn kiest, het apexpunt identificeert, en soepel gas geeft bij het uitkomen om stabiliteit en grip te behouden, wat zorgt voor een veilige en gecontroleerde passage door de bocht.

Motor theorie A1 NederlandBo curve, Leunen en Stabiliteit
Les bekijken
Afbeelding van de les Verminderde Grip op Natte Wegen en Aquaplaning

Verminderde Grip op Natte Wegen en Aquaplaning

Deze les verklaart de natuurkunde waarom natte wegen aanzienlijk minder tractie bieden dan droge wegen, met speciale aandacht voor gevaren zoals de eerste regen na een droge periode. Het definieert aquaplaning (wanneer een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg) en legt uit hoe snelheid en bandconditie bijdragen aan dit gevaarlijke fenomeen. De inhoud biedt duidelijke strategieën voor rijden in de regen, inclusief het verminderen van de snelheid en het soepel bedienen van alle bedieningselementen.

Motor theorie A1 NederlandOmgevingsfactoren en Weersinvloeden
Les bekijken
Afbeelding van de les Aanpassingen voor Natte, IJsige en Gladde Oppervlakken

Aanpassingen voor Natte, IJsige en Gladde Oppervlakken

Rijden op twee wielen vereist extra zorg op oppervlakken met verminderde grip. Deze les leert je hoe je omgaat met uitdagende omstandigheden zoals regen, ijs, natte bladeren of tramrails. Belangrijke principes zijn onder meer het aanzienlijk verminderen van de snelheid, het veel soepeler en geleidelijker aansturen van alle bedieningselementen (remmen, accelereren, sturen) en het vergroten van de volgafstand om veel langere remwegen mogelijk te maken. Het herkennen van potentieel gladde gebieden is een cruciaal onderdeel van proactieve gevarenherkenning.

Nederlandse Rijvaardigheid AMSnelheid Beheersen & Remmen
Les bekijken
Afbeelding van de les Rijden in Regen, Mist en bij Laag Zicht

Rijden in Regen, Mist en bij Laag Zicht

Deze les biedt een gedetailleerde gids voor het rijden in natte omstandigheden en omstandigheden met slecht zicht. Je leert al je bedieningselementen — remmen, accelereren en sturen — uitzonderlijk soepel te gebruiken om te voorkomen dat je tractie verliest op gladde oppervlakken. De inhoud behandelt de gevaren van geverfde lijnen en mangaten als ze nat zijn, en het belang van het drastisch vergroten van je volgafstand om rekening te houden met langere remafstanden.

Nederlandse motor theorie (A2)Zichtbaarheid, Verlichting en Weergerelateerde Gevaren
Les bekijken
Afbeelding van de les Regen, plassen en risico's op aquaplaning

Regen, plassen en risico's op aquaplaning

Regen vermindert de grip van de banden en het zicht van de bestuurder aanzienlijk. Deze les behandelt de essentiële aanpassingen die nodig zijn voor rijden in nat weer, waaronder het verminderen van de snelheid, het vergroten van de afstand tot voorliggers en het soepeler bedienen van alle bedieningselementen. Het legt het gevaar uit van aquaplaning wanneer banden het contact met de weg verliezen boven stilstaand water en hoe dit te voorkomen. Je leert ook over het belang van goede bandenslijtage voor het afvoeren van water en het behouden van tractie.

Nederlandse Rijvaardigheid AMInvloeden van milieu en weer
Les bekijken
Afbeelding van de les BooBoxen Technieken en Kantoelhoeken

BooBoxen Technieken en Kantoelhoeken

Een juiste bochtentechniek is essentieel voor de veiligheid en stabiliteit op een tweewieler. Deze les legt de fysica van het nemen van bochten uit, inclusief de concepten kantoelhoek en contramine. U leert het belang van het aanpassen van uw snelheid vóór de bocht, het kijken waar u naartoe wilt gaan, en het behouden van een soepele gashendel door de bocht. Deze technieken helpen u om de grip te maximaliseren en controle te behouden, zodat u bochten veilig kunt nemen.

Nederlandse Rijvaardigheid AMVoertuigbeheersing & Manoeuvres
Les bekijken
Afbeelding van de les Rijden in regen, sneeuw en ijs

Rijden in regen, sneeuw en ijs

Deze les biedt overlevingsstrategieën voor het rijden in de meest uitdagende weersomstandigheden, waaronder zware regen, sneeuw en potentieel ijs. Het benadrukt het belang van mentale voorbereiding, drastisch verlaagde snelheden en uiterst soepele input voor gas, remmen en sturen. De inhoud behandelt ook het identificeren van risicovolle gebieden voor 'black ice' (ijzel), zoals bruggen en schaduwplekken, en de cruciale rol van geschikte waterdichte en geïsoleerde kleding bij het voorkomen van onderkoeling en het behouden van concentratie.

Nederlandse Motor Theorie ARijden in Slecht Weer en Nachtomstandigheden
Les bekijken

Veelgestelde vragen over Remmen voor en accelereren door bochten

Vind duidelijke antwoorden op vragen die leerlingen vaak hebben over Remmen voor en accelereren door bochten. Lees hoe de les is opgebouwd, welke theoriedoelen worden behandeld en hoe de les past binnen de algemene leerroute van onderdelen en de voortgang binnen de leerlijn in Nederland. Deze uitleg helpt je kernconcepten te begrijpen, de lessenstructuur te volgen en je examengerichte leerdoelen te behalen.

Waarom is het zo belangrijk om te remmen *voordat* de bocht begint?

Remmen terwijl de motor rechtop staat, is veel effectiever en stabieler. Remmen tijdens het leunen kan het evenwicht verstoren, de grip van de banden verminderen en mogelijk leiden tot een slip of controleverlies. Door je remmen van tevoren te voltooien, kun je je concentreren op het leunen en het nemen van de bocht.

Wat wordt bedoeld met 'onderhoudend gas' of 'neutraal gas' in het midden van de bocht?

Dit betekent net genoeg gas geven om te voorkomen dat de motor snelheid verliest, maar niet genoeg om de snelheid significant te verhogen. Het helpt de vering te stabiliseren, tractie te behouden en biedt een stabiel platform tijdens het meest kritieke deel van de helling.

Wanneer moet ik precies beginnen met accelereren uit een bocht?

Je moet soepel beginnen met gas geven zodra je begint de handvatten recht te draaien en de motorfiets begint recht te trekken. Deze geleidelijke toepassing van kracht helpt de motor omhoog te komen, tractie te behouden en je efficiënt en veilig uit de bocht te versnellen.

Hoe is dit van toepassing op het Nederlandse theorie-examen voor categorie A2?

Het CBR theorie-examen presenteert scenario's waarbij het begrijpen van de juiste rem- en gasdosering in bochten cruciaal is voor het kiezen van het juiste antwoord. Vragen testen vaak je kennis van stabiliteit, snelheidsbeheersing en veilige motorcontrole tijdens het nemen van bochten.

Wat als ik midden in een bocht moet remmen vanwege een onverwacht gevaar?

Als je plotseling moet remmen in een bocht, probeer dit dan zo zacht en rechtop mogelijk te doen. Prioriteer het verminderen van snelheid zonder het evenwicht van de motor te verstoren. Dit is precies waarom leren effectief remmen *vóór* de bocht zo cruciaal is - het minimaliseert de noodzaak van noodremmen terwijl je leunt.

Ga verder met je Nederlandse theorie-leren traject

Nederlandse verkeerstekensNederlandse theorie oefenenNederlandse tekencategorieënNederlandse oefencategorieënNederlandse artikelonderwerpenZoek Nederlandse verkeerstekensCursus Motor theorie A1 NederlandCursus Nederlandse Motor Theorie AZoek Nederlandse theorie-artikelenZoek Nederlandse theorie-oefeningenCursus Nederlandse Rijvaardigheid AMCursus Nederlandse motor theorie (A2)Nederlandse verkeerstheorie-artikelenNederlandse verkeerstheorie cursussenCursus Nederlandse Rijexamen Theorie BNederlandse verkeerstheorie startpaginaToegang en Navigatie op de Weg onderdeel in Nederlandse Rijvaardigheid AMAutosnelwegregels voor Motoren onderdeel in Nederlandse motor theorie (A2)Trekken, Aanhangers en Ladingen onderdeel in Nederlandse Rijexamen Theorie BMenselijke Factoren & Risicobeheer onderdeel in Nederlandse Rijvaardigheid AMInfrastructuur en Speciale Wegen onderdeel in Nederlandse Rijexamen Theorie BLichaamshouding en Leunen les in Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijdenWettelijke Grondslagen & Voertuigtypen onderdeel in Nederlandse Rijvaardigheid AMOmgaan met Gevaren in Bochten les in Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijdenBasisprincipes van Tegensturen les in Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijdenVoertuigpositionering en rijstrookgebruik onderdeel in Nederlandse Rijexamen Theorie BDe Ideale Lijn: Ingang, Apex en Uitgang les in Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijdenRemmen voor en accelereren door bochten les in Bochtentechniek en geavanceerde bochtenrijdenGeavanceerde Rijtechnieken en Hoge Snelheid Controle onderdeel in Nederlandse Motor Theorie AWettelijke Verantwoordelijkheden & Procedures bij Incidenten onderdeel in Nederlandse Rijvaardigheid AMOngevalsafhandeling, Juridische Verantwoordelijkheden & Middelengebruik onderdeel in Motor theorie A1 Nederland