Rijden met een bromfiets of scooter op natte, ijzige of anderszins gladde oppervlakken vereist extra voorzichtigheid. Deze les richt zich op de specifieke technieken en regels die je moet kennen om controle en veiligheid te behouden in omstandigheden met lage grip, ter voorbereiding op uitdagende verkeerssituaties en gerelateerde examenvragen.
Het rijden op een bromfiets of scooter, geclassificeerd onder Categorie AM in Nederland, biedt vrijheid en flexibiliteit. Deze tweewielers vereisen echter bijzondere vaardigheid en voorzichtigheid, vooral wanneer het wegdek minder grip biedt. Omstandigheden zoals regen, ijs, sneeuw, natte bladeren of zelfs metalen tramrails kunnen het vermogen van de banden om grip te behouden aanzienlijk verminderen, wat aanzienlijke risico's voor de veiligheid van de bestuurder met zich meebrengt. Deze les, onderdeel van jouw Theoriecursus Rijbewijs B, biedt essentiële kennis en technieken om veilig en vol vertrouwen door dergelijke uitdagende omgevingen te navigeren.
Begrijpen hoe je jouw rijstijl, snelheid en gevaarherkenning op gladde oppervlakken moet aanpassen, is niet alleen cruciaal voor het slagen voor je theorie-examen, maar ook voor je dagelijkse veiligheid op de Nederlandse wegen. We onderzoeken de fysica achter verminderde grip, de kernprincipes van veilig rijden, relevante Nederlandse verkeersregels en praktische strategieën om risico's te minimaliseren.
De fundamentele uitdaging op natte, ijzige of anderszins gladde wegen ligt in de veranderde interactie tussen de banden van je voertuig en het wegdek. Deze interactie wordt beheerst door de wrijvingscoëfficiënt (μ), die de verhouding weergeeft tussen de wrijvingskracht die slippen voorkomt en de normaalkracht die de band op de weg drukt. Op droog asfalt is deze coëfficiënt relatief hoog, wat effectief remmen, accelereren en sturen mogelijk maakt.
Wanneer water, ijs, sneeuw, olie of natte bladeren echter tussen de band en het wegdek komen, daalt de wrijvingscoëfficiënt aanzienlijk. Droog asfalt heeft bijvoorbeeld doorgaans een μ van 0,7-0,9, terwijl nat asfalt dit kan terugbrengen tot 0,4-0,6, en ijs of opeengepakte sneeuw kan leiden tot een duikeling naar 0,1-0,3. Deze drastische verlaging betekent dat dezelfde remdruk veel minder vertraging zal genereren, en de banden gemakkelijker grip verliezen tijdens het nemen van bochten of accelereren.
Een lagere wrijvingscoëfficiënt vertaalt zich direct in:
Het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV 1990), de Nederlandse verkeerscode, verplicht bestuurders expliciet om hun snelheid en gedrag aan te passen aan de heersende weg- en verkeersomstandigheden (artikel 6/19). Het negeren van deze fundamentele verandering in de fysica is niet alleen gevaarlijk, maar ook een wettelijke overtreding.
Om de effecten van verminderde tractie tegen te gaan, moeten Categorie AM-rijders een systematische aanpak hanteren op basis van een aantal belangrijke principes. Deze aanpassingen zijn essentieel om de controle te behouden en risico's in ongunstige omstandigheden te minimaliseren.
Het verlagen van je snelheid is de allerbelangrijkste aanpassing op gladde wegen. De kinetische energie (E = ½ mv²) van je bromfiets of scooter is recht evenredig met het kwadraat van de snelheid. Dit betekent dat zelfs een kleine snelheidsreductie leidt tot een onevenredig grote afname van kinetische energie, wat op zijn beurt de afstand die nodig is om te stoppen of te reageren dramatisch verkort.
Bijvoorbeeld, het verlagen van je snelheid met 30% op een nat wegdek kan de kinetische energie meer dan halveren, waardoor het veel gemakkelijker wordt om controle te behouden en op tijd te stoppen. Op ijzige oppervlakken moet je je snelheid mogelijk met 50% tot 70% verlagen in vergelijking met droge omstandigheden. Onthoud altijd dat de maximumsnelheid de limiet is voor ideale omstandigheden, niet een doel voor ongunstige omstandigheden.
Met langere remwegen op gladde oppervlakken heb je meer ruimte nodig tussen jouw voertuig en het voorliggende voertuig. Deze vergrote volgafstand geeft je cruciale extra tijd om te reageren op gevaren en om je voertuig veilig tot stilstand te brengen.
Een veelgebruikte regel op droge wegen is om een afstand van minstens 2 seconden aan te houden. Op natte wegen moet dit worden verlengd tot minstens 3-4 seconden, en op ijzige oppervlakken kan 5 seconden of meer noodzakelijk zijn. Om dit te meten, kies een vast punt (zoals een lantaarnpaal) dat het voorliggende voertuig passeert, en tel dan de seconden totdat jouw bromfiets of scooter hetzelfde punt passeert. Hoe groter de afstand, hoe veiliger je bent.
Abrupte input is de vijand van tractie op gladde oppervlakken. Elke actie die je onderneemt – remmen, accelereren of sturen – moet vloeiend, zacht en geleidelijk zijn.
Proactieve gevaarherkenning is essentieel. In plaats van te reageren op een glad stuk weg zodra je erop rijdt, moet je ernaar streven potentiële gevaren ruim van tevoren te identificeren. Scan voortdurend het wegdek voor je op visuele aanwijzingen die duiden op verminderde tractie.
Let op:
Door deze gevaren vroegtijdig te signaleren, kun je je snelheid en traject aanpassen voordat je ze bereikt, waardoor abrupte manoeuvres overbodig worden.
De staat van de banden en remmen van je bromfiets of scooter is altijd belangrijk, maar wordt absoluut cruciaal onder gladde omstandigheden.
Sommige moderne voertuigen uit Categorie AM kunnen zijn uitgerust met Antiblokkeersystemen (ABS) of Tractiecontrolesystemen (TCS). Hoewel deze technologieën waardevolle veiligheidshulpmiddelen zijn, is het cruciaal om hun mogelijkheden en beperkingen te begrijpen.
Deze systemen ondersteunen de rijder, maar zijn geen vervanging voor een geschikte snelheidsvermindering en vloeiende stuurinput. Overmatig vertrouwen op technologie kan leiden tot een vals gevoel van veiligheid en gevaarlijk rijgedrag.
Dieper ingaan op specifieke concepten biedt een genuanceerder begrip van hoe je je bromfiets of scooter in uitdagende omstandigheden kunt beheersen.
De wrijvingscoëfficiënt (μ) is een wetenschappelijke maatstaf voor de grip van je banden op een bepaald wegdek. Zoals besproken, varieert deze enorm:
Wanneer μ daalt, neemt de kracht die je banden kunnen uitoefenen voor remmen, accelereren of sturen proportioneel af. Dit betekent dat je de eisen die je aan je banden stelt, moet verminderen. Als je probeert te remmen op ijs net zo hard als op droog asfalt, zullen je wielen blokkeren en zul je slippen. Nederlandse verkeerswetgeving, met name artikel 6/19 van het RVV 1990, vereist expliciet dat bestuurders hun snelheid aanpassen aan dergelijke tractiecondities.
Je totale stopafstand bestaat uit twee hoofdonderdelen: reactieafstand en remweg. Op ondergronden met lage grip worden beide afstanden beïnvloed.
Artikel 6/27 van het RVV 1990 schrijft voor dat een veilige afstand moet worden aangehouden, wat direct verband houdt met voldoende ruimte om te stoppen gezien de heersende omstandigheden.
Progressief remmen is een cruciale techniek voor tweewielers op elk wegdek, maar het is onmisbaar op wegen met weinig grip. Deze methode omvat:
Deze gecontroleerde toepassing zorgt ervoor dat je banden de grip behouden tijdens het remproces, waardoor slippen wordt voorkomen en je de mogelijkheid om te sturen behouden blijft. Artikel 6/30 van het RVV 1990 impliceert deze techniek door acties te verbieden die tot controleverlies kunnen leiden.
Je ogen zijn je belangrijkste veiligheidshulpmiddel. Anticiperende gevaarherkenning betekent actief ver vooruit en naar de zijkanten kijken om potentiële gevaren te identificeren voordat ze directe dreigingen worden. Op gladde wegen omvat dit constante waakzaamheid voor indicaties van het wegdek.
Door jezelf te trainen om deze indicatoren te herkennen, kun je je snelheid en traject aanpassen en je erop voorbereiden, waardoor abrupte, riskante manoeuvres overbodig worden. Dit is in lijn met artikel 5/9 van het RVV 1990, dat bestuurders verplicht waakzaam te blijven voor gevaren.
Het berekenen van een veilige volgafstand is nog belangrijker als de tractie beperkt is.
Onthoud dat het doel is om voldoende ruimte te creëren om veilig te reageren en te stoppen als het voorliggende voertuig plotseling remt. Je Categorie AM-voertuig is wendbaar, maar het gehoorzaamt nog steeds de natuurwetten.
Zoals vermeld, zijn ABS en TCS ontworpen om je te helpen, niet om voorzichtig rijden te vervangen.
Zelfs met deze systemen impliceert artikel 14/31 van het RVV 1990 dat veiligheidsuitrusting correct moet worden gebruikt en niet mag leiden tot nalatig rijgedrag. Verminder altijd proactief je snelheid en gebruik soepele input, zelfs als je voertuig geavanceerde hulpmiddelen heeft.
De Nederlandse verkeerscode, het RVV 1990, legt duidelijke wettelijke verplichtingen op aan alle bestuurders, inclusief Categorie AM-rijders, met betrekking tot aanpassing aan weg omstandigheden. Niet-naleving kan leiden tot boetes, sancties en wettelijke aansprakelijkheid bij een ongeval.
Het begrijpen van veelvoorkomende valkuilen is essentieel om ze te vermijden. Hier zijn typische fouten die Categorie AM-rijders maken en het juiste gedrag om te adopteren.
De nodige aanpassingen voor gladde oppervlakken zijn niet statisch; ze zijn sterk afhankelijk van de specifieke context.
Het begrijpen van de directe verbanden tussen je acties (of nalatigheid) en hun gevolgen versterkt veilige rijgedragingen.
Succesvol navigeren op natte, ijzige en gladde wegen op je Categorie AM bromfiets of scooter vereist een combinatie van kennis, vaardigheid en waakzaamheid.
Door deze principes te internaliseren en consequent toe te passen, verbeter je aanzienlijk je veiligheid en zelfvertrouwen als Categorie AM-rijder op Nederlandse wegen, ongeacht het weer.
Overzicht van de lesinhoud
Bekijk alle onderdelen en lessen in deze rijtheoriecursus.
Ontdek zoekonderwerpen waar leerlingen vaak naar zoeken wanneer ze Aanpassingen voor Natte, IJsige en Gladde Oppervlakken bestuderen. Deze onderwerpen weerspiegelen veelvoorkomende vragen over verkeersregels, verkeerssituaties, veiligheidsrichtlijnen en theoriebereiding op lesniveau voor leerlingen in Nederland.
Bekijk aanvullende rijtheorielessen over verwante verkeersregels, verkeersborden en veelvoorkomende verkeerssituaties. Krijg beter inzicht in hoe verschillende regels samenkomen in alledaagse verkeerssituaties.
Begrijp de specifieke Nederlandse verkeersregels (RVV 1990) en de natuurkunde achter verminderde grip. Leer de essentiële theorie voor het veilig aanpassen van snelheid, remmen en sturen op oppervlakken met weinig grip voor je theorie-examen categorie AM.
Deze les biedt overlevingsstrategieën voor het rijden in de meest uitdagende weersomstandigheden, waaronder zware regen, sneeuw en potentieel ijs. Het benadrukt het belang van mentale voorbereiding, drastisch verlaagde snelheden en uiterst soepele input voor gas, remmen en sturen. De inhoud behandelt ook het identificeren van risicovolle gebieden voor 'black ice' (ijzel), zoals bruggen en schaduwplekken, en de cruciale rol van geschikte waterdichte en geïsoleerde kleding bij het voorkomen van onderkoeling en het behouden van concentratie.
Deze les verklaart de natuurkunde waarom natte wegen aanzienlijk minder tractie bieden dan droge wegen, met speciale aandacht voor gevaren zoals de eerste regen na een droge periode. Het definieert aquaplaning (wanneer een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg) en legt uit hoe snelheid en bandconditie bijdragen aan dit gevaarlijke fenomeen. De inhoud biedt duidelijke strategieën voor rijden in de regen, inclusief het verminderen van de snelheid en het soepel bedienen van alle bedieningselementen.
Deze les biedt praktische adviezen voor het rijden onder uitdagende weersomstandigheden. U leert over het risico op aquaplaning bij zware regenval en hoe u hierop moet reageren, evenals hoe u de effecten van sterke zijwind kunt beheersen. Het lesmateriaal behandelt winterrijden, waarbij het gevaar van black ice, de voordelen van winterbanden en technieken voor het voorkomen en corrigeren van een slip worden uitgelegd. Een belangrijke focus ligt op het aanpassen van de rijstijl: vergroot de afstand tot uw voorganger, verlaag uw snelheid en maak rustige stuur- en rembewegingen.
Deze les verklaart de wetenschap achter verminderde grip op natte oppervlakken en het gevaarlijke fenomeen van aquaplaning, waarbij een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg. Er wordt gedetailleerd ingegaan op de kritieke rol van bandenslijtage (profiel), bandenspanning en rijsnelheid bij het behouden van contact met het asfalt. Motorrijders leren technieken voor rijden in de regen, waaronder het gebruik van uitzonderlijk soepele stuurbewegingen en proactief snelheid verminderen bij het naderen van stilstaand water.
Deze les bereidt je voor op plotselinge veranderingen in het wegdek die tractieverlies kunnen veroorzaken. Je leert deze gevaren te herkennen en, indien ze niet vermeden kunnen worden, hoe je er veilig overheen rijdt. De belangrijkste techniek is om de motor rechtop te houden en vloeiende, constante controle-inputs te gebruiken - geen abrupte rem-, gas- of stuurcorrecties - om het risico op slippen te minimaliseren.
Deze les biedt een gedetailleerde gids voor het rijden in natte omstandigheden en omstandigheden met slecht zicht. Je leert al je bedieningselementen — remmen, accelereren en sturen — uitzonderlijk soepel te gebruiken om te voorkomen dat je tractie verliest op gladde oppervlakken. De inhoud behandelt de gevaren van geverfde lijnen en mangaten als ze nat zijn, en het belang van het drastisch vergroten van je volgafstand om rekening te houden met langere remafstanden.
Regen vermindert de grip van de banden en het zicht van de bestuurder aanzienlijk. Deze les behandelt de essentiële aanpassingen die nodig zijn voor rijden in nat weer, waaronder het verminderen van de snelheid, het vergroten van de afstand tot voorliggers en het soepeler bedienen van alle bedieningselementen. Het legt het gevaar uit van aquaplaning wanneer banden het contact met de weg verliezen boven stilstaand water en hoe dit te voorkomen. Je leert ook over het belang van goede bandenslijtage voor het afvoeren van water en het behouden van tractie.
Deze les leert de cruciale vaardigheid van het beoordelen van wegdekken en het dienovereenkomstig aanpassen van de snelheid om maximale tractie te behouden. Het behandelt een verscheidenheid aan gevaarlijke omstandigheden, waaronder nat asfalt, los grind, olievlekken, metalen mangatdeksels en geverfde wegmarkeringen, die allemaal de grip aanzienlijk kunnen verminderen. Motorrijders leren constant de weg vooruit te scannen, potentieel tractieverminderende oppervlakken te identificeren en proactief hun snelheid te beheren om uitglijden en controleverlies te voorkomen.
Deze les benadrukt de kritieke relatie tussen slechte omstandigheden, verminderde grip en enorm vergrote remwegen. Het biedt een duidelijk kader voor hoeveel rijders hun volgafstand moeten vergroten en hun totale snelheid moeten verlagen om een veilige foutmarge te behouden. Het curriculum leert rijders constant hun snelheid opnieuw te beoordelen op basis van visuele feedback van het wegdek en de mate van zichtbaarheid, zodat ze altijd kunnen stoppen binnen de afstand die ze duidelijk kunnen zien.
Deze les behandelt de specifieke uitdaging van bochten nemen wanneer de weggrip gecompromitteerd is. Het leert rijders hoe ze potentiële oppervlakken met weinig tractie kunnen herkennen, zoals natte putdeksels, wegmarkeringen, grind of olievlekken. De inhoud richt zich op technieken om risico's te beperken, zoals snelheid verminderen, de hellingshoek minimaliseren en alle bedieningselementen – remmen, sturen en gas – uitzonderlijk soepel bedienen om de beschikbare grip niet te overschrijden.
Ontwikkel geavanceerde vaardigheden voor het anticiperen op gevaren op natte, ijzige of olieachtige wegdekken. Leer kritieke aanwijzingen te herkennen, zoals tramsporen en geverfde lijnen, en begrijp de gevolgen van onjuiste stuuringrepen in situaties met lage grip.
Deze les bereidt je voor op plotselinge veranderingen in het wegdek die tractieverlies kunnen veroorzaken. Je leert deze gevaren te herkennen en, indien ze niet vermeden kunnen worden, hoe je er veilig overheen rijdt. De belangrijkste techniek is om de motor rechtop te houden en vloeiende, constante controle-inputs te gebruiken - geen abrupte rem-, gas- of stuurcorrecties - om het risico op slippen te minimaliseren.
Deze les biedt praktische adviezen voor het rijden onder uitdagende weersomstandigheden. U leert over het risico op aquaplaning bij zware regenval en hoe u hierop moet reageren, evenals hoe u de effecten van sterke zijwind kunt beheersen. Het lesmateriaal behandelt winterrijden, waarbij het gevaar van black ice, de voordelen van winterbanden en technieken voor het voorkomen en corrigeren van een slip worden uitgelegd. Een belangrijke focus ligt op het aanpassen van de rijstijl: vergroot de afstand tot uw voorganger, verlaag uw snelheid en maak rustige stuur- en rembewegingen.
Deze les introduceert waarschuwingsborden, die ontworpen zijn om bestuurders te waarschuwen voor mogelijke gevaren of veranderingen in de wegindeling verderop. Je leert de driehoekige borden interpreteren die gevaren aangeven, zoals scherpe bochten, gladde wegdekken (J27) of naderende wegwerkzaamheden (J8). De cursus legt uit hoe deze borden helpen bij het anticiperen op risico's en het aanpassen van rijgedrag, zoals het verlagen van de snelheid of het verhogen van de alertheid. Een grondige kennis van waarschuwingsborden is essentieel voor proactief en defensief rijden in diverse omgevingen.
Deze les verklaart de wetenschap achter verminderde grip op natte oppervlakken en het gevaarlijke fenomeen van aquaplaning, waarbij een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg. Er wordt gedetailleerd ingegaan op de kritieke rol van bandenslijtage (profiel), bandenspanning en rijsnelheid bij het behouden van contact met het asfalt. Motorrijders leren technieken voor rijden in de regen, waaronder het gebruik van uitzonderlijk soepele stuurbewegingen en proactief snelheid verminderen bij het naderen van stilstaand water.
Deze les verklaart de natuurkunde waarom natte wegen aanzienlijk minder tractie bieden dan droge wegen, met speciale aandacht voor gevaren zoals de eerste regen na een droge periode. Het definieert aquaplaning (wanneer een band op een waterlaag rijdt in plaats van op de weg) en legt uit hoe snelheid en bandconditie bijdragen aan dit gevaarlijke fenomeen. De inhoud biedt duidelijke strategieën voor rijden in de regen, inclusief het verminderen van de snelheid en het soepel bedienen van alle bedieningselementen.
Deze les biedt overlevingsstrategieën voor het rijden in de meest uitdagende weersomstandigheden, waaronder zware regen, sneeuw en potentieel ijs. Het benadrukt het belang van mentale voorbereiding, drastisch verlaagde snelheden en uiterst soepele input voor gas, remmen en sturen. De inhoud behandelt ook het identificeren van risicovolle gebieden voor 'black ice' (ijzel), zoals bruggen en schaduwplekken, en de cruciale rol van geschikte waterdichte en geïsoleerde kleding bij het voorkomen van onderkoeling en het behouden van concentratie.
Deze les introduceert het Nederlandse concept van 'voorspellend rijgedrag', een proactieve benadering van veiligheid. Het leert motorrijders verder te kijken dan het direct voorliggende voertuig en te zoeken naar aanwijzingen die de acties van andere weggebruikers voorspellen, zoals richtingaanwijzers, stuurrichting en hoofdbewegingen van de bestuurder. Door potentiële conflicten te anticiperen voordat ze gebeuren, kunnen rijders zichzelf positioneren om gevaar te vermijden en te zorgen voor een soepelere, veiligere reis door complex verkeer.
Deze les leert de cruciale vaardigheid van het beoordelen van wegdekken en het dienovereenkomstig aanpassen van de snelheid om maximale tractie te behouden. Het behandelt een verscheidenheid aan gevaarlijke omstandigheden, waaronder nat asfalt, los grind, olievlekken, metalen mangatdeksels en geverfde wegmarkeringen, die allemaal de grip aanzienlijk kunnen verminderen. Motorrijders leren constant de weg vooruit te scannen, potentieel tractieverminderende oppervlakken te identificeren en proactief hun snelheid te beheren om uitglijden en controleverlies te voorkomen.
Deze les behandelt de specifieke uitdaging van bochten nemen wanneer de weggrip gecompromitteerd is. Het leert rijders hoe ze potentiële oppervlakken met weinig tractie kunnen herkennen, zoals natte putdeksels, wegmarkeringen, grind of olievlekken. De inhoud richt zich op technieken om risico's te beperken, zoals snelheid verminderen, de hellingshoek minimaliseren en alle bedieningselementen – remmen, sturen en gas – uitzonderlijk soepel bedienen om de beschikbare grip niet te overschrijden.
Deze les benadrukt het cruciale belang van het aanpassen van uw snelheid aan de heersende omstandigheden, wat kan betekenen dat u langzamer moet rijden dan de wettelijke limiet. U leert hoe factoren zoals regen, mist, sneeuw en duisternis de remafstanden aanzienlijk verlengen en het zicht verminderen. Het curriculum legt de gevaren uit van aquaplaning op natte wegen en ijzel in de winter. Het kernprincipe dat hier wordt geleerd, is dat een veilige bestuurder altijd zijn snelheid aanpast om ervoor te zorgen dat hij kan stoppen binnen de afstand die hij vrij kan overzien.
Vind duidelijke antwoorden op vragen die leerlingen vaak hebben over Aanpassingen voor Natte, IJsige en Gladde Oppervlakken. Lees hoe de les is opgebouwd, welke theoriedoelen worden behandeld en hoe de les past binnen de algemene leerroute van onderdelen en de voortgang binnen de leerlijn in Nederland. Deze uitleg helpt je kernconcepten te begrijpen, de lessenstructuur te volgen en je examengerichte leerdoelen te behalen.
Veelvoorkomende gladde oppervlakken zijn door regen natte wegen, ijzelplekken (vooral in schaduwrijke gebieden of op bruggen), natte bladeren, modder, grind, zand en oppervlakken met verminderde grip zoals tramrails, geverfde lijnen, mangaten en dieselvlekken. Herkenning hiervan is essentieel om je rijgedrag aan te passen.
De remweg kan ongeveer verdubbelen op een natte weg vergeleken met een droge. Op ijs of sneeuw kan dit tientallen keren zoveel zijn. Daarom is het cruciaal om je snelheid aanzienlijk te verminderen en je volgafstand te vergroten.
Ja, je moet veel zachter en geleidelijker remmen. Vermijd plotseling, hard remmen, vooral met de voorrem, omdat dit gemakkelijk het wiel kan blokkeren en een slip kan veroorzaken. Gebruik beide remmen soepel en houd meer tijd aan om te stoppen.
Tramrails vormen een aanzienlijk gevaar omdat de metalen rails extreem glad zijn en de groeven je banden kunnen grijpen. Probeer tramrails altijd loodrecht over te steken (zo dicht mogelijk bij 90 graden) en vermijd accelereren of remmen tijdens het oversteken.
Sterke wind kan het behouden van balans op een glad oppervlak nog uitdagender maken. Wees extra alert op het laag houden van je snelheid, kijk vooruit naar mogelijke gevaren en maak soepele stuurcorrecties om windstoten tegen te gaan.
Geverfde lijnen (zoals rijbaanmarkeringen of zebrapaden) en metalen oppervlakken zoals mangaten bieden zeer weinig grip, vooral als ze nat of ijzig zijn. Behandel ze met extreme voorzichtigheid, vermijd remmen of accelereren terwijl je erop bent, en probeer ze onder een rechte hoek over te steken.